Eins og komið hefur fram þá lentu nokkrar grágæsir í hrakningum á ferðum sínum til Íslands rétt eftir páska, en 150 grágæsirnar hafa fengið GPS senditæki frá 2021 í samvinnuverkefni Náttúrustofu Austurlands, Nature Scot í Skotlandi, Náttúrufræðistofnunar og Arnórs Sigfússonar hjá Verkís, sem snýr að því að meta stofnstærð og kortleggja dreifingu íslenskra grágæsa.
Ein þeirra sem lenti í hrakningum á leið sinni heim um daginn var hin austfirska Margrét Rokk sem við merktum við Þiljuvelli í Berufirði í júlí 2022 og er hún sú gæs sem hefur borið sendi hvað lengst allra fugla í þessu merkingarverkefni og hefur alltaf haldið tryggð við Berufjörðinn. Frá því hún var merkt hefur hún lagt í farflug milli Íslands og Orkneyja þar sem hún heldur sig á veturna í átta skipti, þ.e. fjórar ferðir fram og til baka.
Nýjasta ferðalag Margrétar Rokk var nokkuð sögulegt, en eftir að hafa lagt af stað frá Orkneyjum rétt upp úr miðnætti aðfaranótt 7. apríl 2026 gekk henni vel og flaug hún yfir Mykines í Færeyjum um 08:30 þá um morguninn. Upp úr því fór að syrta í álinn og næst spurðist til hennar á sjónum um 670 km norðaustan við Færeyjar frá klukkan 21:30-06:00 morguninn eftir þann 8. apríl. Næst þegar hún skilar staðsetningu, um 15:00 sama dag, var hún kominn 460 km norðvestar, eða rétt um 80 km suðvestan við Jan Mayen. Þar lét hún fyrirberast í 17 klukkustundir, eða til klukkan 08:00 að morgni 9. apríl þegar hún hafði sig á loft með stefnu til Íslands og náði loks landi í Öxarfirði milli 18:00 og 19:00 um þá um kvöldið. Í Öxarfirði blés hún svo mæðinni, þó ekki nema í u.þ.b. tvær klukkustundir áður en hún hélt beint heim á Austurlandið. Hún hafði næturdvöl á Lagarfljótinu við Egilsstaðanesið frá 23:00 - 05:00 en hélt svo þaðan í Berufjörð. Þangað var hún svo loksins komin 08:00 að morgni 10. apríl. Ferðalagið heim til Íslands hafði tekið 43 tíma og ferðalagi alla leið heim í Berufjörð um þrjá og hálfan sólahring en hún hafði þá lagt að baki 2400 km eða rétt um þrefalda leið í beinni loftlínu (860 km) frá vetrarstöðvunum á Orkneyjum til Berufjarðar.

Eins og sjá má í umfjöllun hér neðar hafa fyrri ferðalög Margrétar til Íslands ekki verið eins löng, ef frá er talið árið 2024 þegar hún lagði um tíu dögum seinna af stað frá Orkneyjum (16. apríl) en hin árin sem skrásett hafa verið (5.-7. apríl) og hvíldi sig í sjö daga á leiðinni.

Fyrsta skrásetta ferðin heim 2023
Margrét lagði af stað 7. apríl og var rétt undan ströndum Westray á Orkneyjum klukkan 20:34
Flaug nokkuð beint upp að austurströndinni til móts við Mjóafjörð þar sem hún tók vinkilbeyju og var lent í Mjóafirði klukkan 05:54. Ferðin til Íslands tók því einungis rúmlega tíu tíma. Hún þvældist um Mjóafjörð í nokkra tíma en lagði svo af stað í skrykkjótt ferðalag heim í Berufjörð rétt eftir hádegisfréttir þann sama dag. Hún kom við í Norðfirði í hálfan sólahring, stoppaði aðeins í Vöðlavík og í botni Eskifjarðar þann 9. apríl og var komin í Berufjörð um hádegið þann 9. apríl. Ferðalagið heim frá Orkneyjum í Berufjörð vorið 2023 tók þannig alls um 36 klukkustundir.

2024
Ferðalagið heim 2024 var heldur skrykkjótt, en Margrét lagði af stað þann 16. apríl klukkan 06:00 frá Westray og var á flugi um 164 km vestan við Shetlandseyjar þegar hún snéri við aftur til suðurs, austurs og norðurs þar til hún ákvað að dvelja í nokkra daga á smáeyjunni Faula og þar um kring. Annar leggurinn í ferðalaginu til Íslands hófst svo ekki fyrr viku seinna eða um fjögur um nóttina þann 23. apríl. Þá flaug hún þá nokkuð stefnufast en hægt til norðvesturs þar til hún var komin að landi við Digranes norðan Vopnafjarðar klukkan 14:56 þann 24. apríl. Ferðin til Íslands tók því alls átta daga frá því hún lagði af stað frá Orkneyjum, en um 36 klukkustundir frá Shetlandseyjum. Heim í Berufjörð var hún svo komin klukkan 04:11 þann 25. apríl.

2025
Best heppnaðasta heimför Margrétar til þessa var vorið 2025 en þá lagði hún yfir hafið frá Westroy þann 5. apríl klukkan 01:24 og flaug svo að segja beint til Berufjarðar þar sem hún var komin klukkan 13:35 þann sama dag eftir 12 klukkustunda ferðalag.

Síðastliðið sumar voru 30 heiðagæsir merktar á Fljótsdalsheiði, Eyjabökkum og Vesturöræfum með GPS-hálskrögum. Síðustu daga hafa fjölmargar heiðagæsir skilað sér aftur heim til Íslands eftir vetursetur á Bretlandseyjum og þar á meðal nokkrar af merktu gæsunum.
Þegar þetta er skrifað hafa 21 gæs skilað sér aftur heim. Ein þeirra lenti greinilega í hremmingum á leið sinni en hún tók stóran sveig austur fyrir land áður en leið hennar hélt norðvestur og svo aftur suður á leið og lenti aftur til Íslands á Melrakkasléttu. Hún var í rúmann sólarhring að ná aftur föstu landi eftir að hafa hvílt sig úti á sjó fyrir norðan land örlitla stund áður en hún hélt aftur af stað. Nú er hún í góðu yfirlæti í Mývatnssveit.
Ein gæsin tók sér ágætis stopp hjá frændum okkar í Færeyjum, en hún hélt beint á Vágarflugvöll til lendingar áður en hún skoðaði sig um við stærsta vatn Færeyja, Sørvágsvatn. Þaðan tók hún stefnuna til Íslands þar sem hún lenti í Norðfirði áður en hún hélt áfram að færa sig nær heimaslóðum og er nú komin inn í Fljótsdal.
Tvær gæsanna komu upp á Hérað en voru greinilega ekki alveg tilbúnar að koma heim strax og héldu á Suðausturlndið í nágrenni Hafnar. Önnur þeirra skilaði sér aftur nær heimahögum og heldur nú til í Skriðdal á meðan hin tók stefnuna vestur. Hún skoðaði sig um á Mælifellssandi og flaug yfir Fjallabak áður en hún ákvað að hvíla sig vestan við Hellu. 
Allar hinar halda sig hér og þar um landið, flestar áttu ekki í neinum vandræðum með ferðina og komu að landi á Suðausturlandi. Allar voru merktar á meðan þær voru í felli og því er ekki vitað hvar þær verptu nákvæmlega og verður því spennandi að sjá hvort þær haldi aftur á heimaslóðir nú í vor.

 

 

Í tilefni af Sæluviku, lista- og menningarhátíð í Skagafirði verður opið hús hjá Náttúrustofu Norðurlands vestra miðvikudaginn 15 apríl